Στην ανακοίνωση τεσσάρων κοινοτικών οδηγιών και δύο κανονισμών για την αναθεώρηση του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης για τη βελτίωση της οικονομικής διακυβέρνησης της Ε.Ε. προχώρησε σήμερα η Κομισιόν, σε μία προσπάθεια να ανακτήσει η Ευρωζώνη την εμπιστοσύνη των αγορών.
Στην πρόσφατη συνεδρίαση, οι αρμόδιοι υπουργοί είχαν εκφράσει ανοιχτά την συμφωνία τους ως προς την επιβολή αυστηρότερων κυρώσεων κατά κρατών - μελών που παραβιάζουν τα όρια του ελλείμματος και χρέους που θέτει το Σύμφωνο Σταθερότητας, ωστόσο δεν εκφράστηκε ομοφωνία ως προς τον τρόπο και το σύστημα επιβολής των προστίμων, με τη Γαλλία να αντιτίθεται στην αυτοματοποιημένη διαδικασία, με την αιτιολογία ότι "το δημόσιο χρέος μίας χώρας είναι πρωτίστως πολιτικό ζήτημα και δεν μπορεί να αφεθεί στα χέρια τεχνοκρατών", όπως είχε υποστηρίξει η υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας, Κριστίν Λαγκάρντ.
Υπό το πρίσμα αυτής της ασυμφωνίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε σήμερα στην ανακοίνωση του νέου και πιο αξιόπιστου μοντέλου οικονομικής διακυβέρνησης, με στόχο την πρόληψη και την προσπάθεια αποτροπής δημοσιονομικών εκτροχιασμών των κρατών - μελών, ενώ στο επίκεντρό των προτάσεων της Κομισιόν βρίσκεται ο εντοπισμός και η αντιμετώπιση των μακροοικονομικών ανισορροπιών στην Ε.Ε. και στη ζώνη του ευρώ.
Άλλωστε αργά το βράδυ της Δευτέρας, οι υπουργοί συμφώνησαν πως πρέπει να δοθεί προσοχή στο ύψος του χρέους, αλλά και στην ανταγωνιστικότητα των κρατών - μελών, ενώ τα νέα μέτρα προβλέπεται να τίθενται σε εφαρμογή στα μέσα του 2011.
Αναλυτικά, οι προτάσεις της Επιτροπής προβλέπουν:
*Τα κράτη - μέλη θα πρέπει να συγκεντρώνουν αποθέματα αντιμετώπισης κραδασμών κατά τις περιόδους δυσμενούς οικονομικής συγκυρίας, ενώ σε περίπτωση που ένα κράτος αποκλίνει από τη συνετή δημοσιονομική πολιτική του, η Επιτροπή αποκτά το δικαίωμα να κρούσει τον κώδωνα κινδύνου, λαμβάνοντας σειρά μέτρων.
*Θα παρακολουθείται στενότερα από την Επιτροπή η εξέλιξη του χρέους μιας χώρας, ενώ θα αντιμετωπίζεται ισότιμα με τις εξελίξεις του ελλείμματος για τις αποφάσεις που συνδέονται με τη διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Τα κράτη μέλη το χρέος των οποίων υπερβαίνει 60% του ΑΕΠ θα πρέπει εφεξής να λαμβάνουν μέτρα για να το μειώσουν με ικανοποιητικό ρυθμό, ο οποίος ορίζεται ως η μείωση κατά 1/20 της διαφοράς με το όριο του 60% κατά τα τρία τελευταία έτη.
*Οι χώρες της Ευρωζώνης που δεν ελέγχουν επαρκώς τα δημόσια οικονομικά τους θα υποχρεώνονται να προβαίνουν σε μια κατάθεση που θα ισοδυναμεί με το 0,2% του ΑΕΠ. Για να εξασφαλισθεί ωστόσο η επιβολή, προβλέπεται, με βάση τις προτάσεις της Επιτροπής ο λεγόμενος «αντίστροφος μηχανισμός ψηφοφορίας», δηλαδή οι τόκοι που θα προέρχονται από τις καταθέσεις και τα πρόστιμα θα διανέμονται μεταξύ των κρατών μελών που συμμετέχουν στη ζώνη του ευρώ, τα οποία δεν παρουσιάζουν ούτε υπερβολικό έλλειμμα, ούτε υπερβολική ανισορροπία.
*Προτείνεται η θέσπιση της Διαδικασίας Υπερβολικής Ανισορροπίας (ΔΥΑ) και έχει ασφαλώς κοινά σημεία με την υπάρχουσα Διαδικασία Υπερβολικού Ελλείμματος. Κατά την Επιτροπή θα πρέπει να περιλαμβάνει την τακτική αξιολόγηση των κινδύνων επέλευσης ανισορροπιών με βάση έναν πίνακα αποτελεσμάτων που απαρτίζεται από οικονομικούς δείκτες. Με βάση τα στοιχεία αυτά, η Επιτροπή θα μπορεί να προχωρήσει σε εμπεριστατωμένη επανεξέταση για τα κράτη μέλη που διατρέχουν κίνδυνο.
Ένα κράτος μέλος υπό το καθεστώς της ΔΥΑ θα πρέπει να παρουσιάζει πρόγραμμα διορθωτικών μέτρων και τις αντίστοιχες προθεσμίες για τη λήψη των διορθωτικών μέτρων. Η επανειλημμένη αποτυχία λήψης διορθωτικών μέτρων θα οδηγεί το κράτος σε κυρώσεις.
*Η Επιτροπή προτείνει ακόμη την επιβολή ετήσιου προστίμου που θα αντιστοιχεί στο 0,1% του ΑΕΠ στις χώρες που επανειλημμένα δεν συμμορφώνονται με τις συστάσεις του Συμβουλίου για τη διόρθωση «υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών» σε ζητήματα ανταγωνιστικότητας. Σημειώνεται ότι και σε αυτή την περίπτωση την απόφαση για την επιβολή προστίμου θα μπορεί να την παίρνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και θα μπορεί να ακυρωθεί, μόνο με ειδική πλειοψηφία του Συμβουλίου υπουργών με τη συμμετοχή στη σχετική ψηφοφορία των χωρών μελών της Ευρωζώνης.
